* Câu hỏi:
Được một người bạn xin cho việc làm, tới đây tôi sẽ chuyển vùng vô phía nam. Xin cho biết đến chỗ ở mới thì việc đăng ký cư trú thực hiện thế nào? Nếu công việc của tôi ổn định lâu dài thì tôi có được đăng ký thường trú không và cần những điều kiện gì?
Hoàng Thị Liên (Vạn Thắng, Vạn Ninh)
* Ý kiến tư vấn:
Với tinh thần của Hiến pháp là công dân có quyền tự do đi lại và cư trú, có quyền có nơi ở hợp pháp, Luật Cư trú được Quốc hội thông qua năm 2006 và sửa đổi, bổ sung năm 2013 đều ghi nhận quyền này và đặt ra trách nhiệm của Nhà nước bảo đảm quyền tự do cư trú của công dân.
Theo luật Cư trú, công dân có chỗ ở hợp pháp ở tỉnh nào thì được đăng ký thường trú tại tỉnh đó. Trường hợp chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ của cá nhân thì phải được người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản.
Với việc đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc trung ương thì phải thuộc một trong các trường hợp nêu sau đây:
1. Có chỗ ở hợp pháp, trường hợp đăng ký thường trú vào huyện, thị xã thuộc thành phố trực thuộc trung ương thì phải có thời gian tạm trú tại thành phố đó từ một năm trở lên, trường hợp đăng ký thường trú vào quận thuộc thành phố trực thuộc trung ương thì phải có thời gian tạm trú tại thành phố đó từ hai năm trở lên;
2. Được người có sổ hộ khẩu đồng ý cho nhập vào sổ hộ khẩu của mình nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Vợ về ở với chồng; chồng về ở với vợ; con về ở với cha, mẹ; cha, mẹ về ở với con;
b) Người hết tuổi lao động, nghỉ hưu, nghỉ mất sức, nghỉ thôi việc về ở với anh, chị, em ruột;
c) Người khuyết tật, mất khả năng lao động, người bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi về ở với anh, chị, em ruột, cô, dì, chú, bác, cậu ruột, người giám hộ;
d) Người chưa thành niên không còn cha, mẹ hoặc còn cha, mẹ nhưng cha, mẹ không có khả năng nuôi dưỡng về ở với ông, bà nội, ngoại, anh, chị, em ruột, cô, dì, chú, bác, cậu ruột, người giám hộ;
đ) Người thành niên độc thân về ở với ông, bà nội, ngoại, anh, chị, em ruột, cô, dì, chú, bác, cậu ruột;
e) Ông bà nội, ngoại về ở với cháu ruột;
3. Được điều động, tuyển dụng đến làm việc tại cơ quan, tổ chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc theo chế độ hợp đồng không xác định thời hạn và có chỗ ở hợp pháp;
4. Trước đây đã đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc trung ương, nay trở về thành phố đó sinh sống tại chỗ ở hợp pháp của mình.
Các trường hợp nêu tại điểm 1, 3 và 4 trên đây, nếu chỗ ở hợp pháp là do thuê, mượn, ở nhờ của cá nhân, tổ chức thì phải có đủ các điều kiện:
a) Bảo đảm điều kiện về diện tích bình quân theo quy định của Hội đồng nhân dân thành phố;
b) Có xác nhận của Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn về điều kiện diện tích bình quân;
c) Được người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản.
Luật sư Nguyễn Thiện Hùng