Nội dung câu hỏi:
(Câu hỏi của chị Trịnh Thị Hòa)
Chồng tôi chết do bị tai nạn lao động khi làm việc tại nhà máy, chúng tôi có hai con còn nhỏ đang đi học (một cháu trung học cơ sở, một cháu trung học phổ thông), anh ấy có mẹ già đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội, bản thân tôi làm nghề nông. Xin hỏi với trường hợp gia đình tôi thì theo chế độ hiện hành những ai được hưởng tiền tuất và cụ thể các khoản tiền này thế nào?
Tư vấn của luật sư:
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, chồng chị bị tai nạn lao động chết nên thuộc trường hợp thân nhân được hưởng tiền tuất hằng tháng. Những người được hưởng tiền tuất hằng tháng được Luật này quy định như sau:
a) Con chưa đủ 18 tuổi; con từ đủ 18 tuổi trở lên nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; con được sinh khi người bố chết mà người mẹ đang mang thai;
b) Vợ từ đủ 55 tuổi trở lên hoặc chồng từ đủ 60 tuổi trở lên; vợ dưới 55 tuổi, chồng dưới 60 tuổi nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;
c) Cha đẻ, mẹ đẻ, cha đẻ của vợ hoặc cha đẻ của chồng, mẹ đẻ của vợ hoặc mẹ đẻ của chồng, thành viên khác trong gia đình mà người tham gia bảo hiểm xã hội đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình nếu từ đủ 60 tuổi trở lên đối với nam, từ đủ 55 tuổi trở lên đối với nữ;
d) Cha đẻ, mẹ đẻ, cha đẻ của vợ hoặc cha đẻ của chồng, mẹ đẻ của vợ hoặc mẹ đẻ của chồng, thành viên khác trong gia đình mà người tham gia bảo hiểm xã hội đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình nếu dưới 60 tuổi đối với nam, dưới 55 tuổi đối với nữ và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Thân nhân quy định tại các điểm b, c và d nói trên phải không có thu nhập hoặc có thu nhập hằng tháng nhưng thấp hơn mức lương cơ sở. (Thu nhập nói ở đây không bao gồm khoản trợ cấp theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công).
Mức trợ cấp được tính:
- Mức trợ cấp tuất hằng tháng đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức lương cơ sở; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức trợ cấp tuất hằng tháng bằng 70% mức lương cơ sở.
- Trường hợp một người chết thuộc đối tượng quy định thì số thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng không quá 04 người. (Trường hợp có từ 02 người chết trở lên thì thân nhân của những người này được hưởng 02 lần mức trợ cấp quy định).
Thời điểm hưởng trợ cấp tuất hằng tháng được thực hiện kể từ tháng liền kề sau tháng mà người lao động chết. Trường hợp khi bố chết mà người mẹ đang mang thai thì thời điểm hưởng trợ cấp tuất hằng tháng của con tính từ tháng con được sinh.
Theo các quy định trên, gia đình chị có 4 người được hưởng tiền tuất hằng tháng trong trường hợp chị đã đủ 55 tuổi, là chị, hai con của chị và bà mẹ chồng. Nếu chị chưa đủ 55 tuổi thì chỉ 3 người được hưởng tiền tuất.
(Luật sư Nguyễn Thiện Hùng)