Nội dung câu hỏi:
(Câu hỏi của bạn Trần Đình Nam)
Tôi có góp vốn với ông M. mua lô đất gần 2 hecta, đã đầu tư trên đó nhà xưởng, trại chăn nuôi và trồng cây ăn trái. Thời gian gần đây ông ấy kinh doanh thua lỗ dẫn đến nợ nần, phải ra tòa. Mới đây tôi nghe tin nhà nước sẽ thu hồi nhà, đất của ông ấy để trả nợ ngân hàng và trả nợ cho một số người. Tôi muốn hỏi, phần tài sản tôi đầu tư chung với ông ấy sẽ được xử lý thế nào để quyền lợi của tôi không bị xâm phạm?
Tư vấn của luật sư:
Việc xác định, phân chia, xử lý tài sản chung để thi hành án, Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (được Quốc hội sửa đổi, bổ sung năm 2014) đã dự liệu hai trường hợp như sau:
Trường hợp thứ nhất: chưa xác định được phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của người phải thi hành án trong khối tài sản chung để thi hành án.
Trường hợp này Chấp hành viên phải thông báo cho người phải thi hành án và những người có quyền sở hữu chung đối với tài sản, quyền sử dụng đất biết để họ tự thỏa thuận phân chia tài sản chung hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự. Hết thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được thông báo mà các bên không có thỏa thuận hoặc thỏa thuận vi phạm điều cấm của pháp luật, trái đạo đức xã hội, không thực hiện đúng thoả thuận, hoặc thỏa thuận không được và không yêu cầu Tòa án giải quyết thì Chấp hành viên thông báo cho người được thi hành án có quyền yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của người phải thi hành án trong khối tài sản chung theo thủ tục tố tụng dân sự.
Hết thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được thông báo mà người được thi hành án không yêu cầu Tòa án giải quyết thì Chấp hành viên yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của người phải thi hành án trong khối tài sản chung theo thủ tục tố tụng dân sự.
Chấp hành viên xử lý tài sản theo quyết định của Toà án.
Trường hợp thứ hai: Tài sản kê biên thuộc sở hữu chung đã xác định được phần sở hữu của các chủ sở hữu chung.
- Đối với tài sản chung có thể chia được thì Chấp hành viên áp dụng biện pháp cưỡng chế phần tài sản tương ứng với phần sở hữu của người phải thi hành án;
- Đối với tài sản chung không thể chia được hoặc nếu việc phân chia làm giảm đáng kể giá trị của tài sản thì Chấp hành viên có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với toàn bộ tài sản và thanh toán cho chủ sở hữu chung còn lại giá trị phần tài sản thuộc quyền sở hữu của họ.
Pháp luật cũng ghi nhận, chủ sở hữu chung được quyền ưu tiên mua phần tài sản của người phải thi hành án trong khối tài sản thuộc sở hữu chung. Để giúp chủ sở hữu chung thực hiện quyền này, trước khi bán tài sản lần đầu đối với tài sản thuộc sở hữu chung, Chấp hành viên thông báo và định thời hạn cho chủ sở hữu chung mua phần tài sản của người phải thi hành án theo giá đã định trong thời hạn 03 tháng đối với bất động sản, 01 tháng đối với động sản; đối với những lần bán tài sản tiếp theo thì thời hạn là 15 ngày, kể từ ngày được thông báo hợp lệ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày hết thời hạn ưu tiên mà chủ sở hữu chung không mua tài sản thì tài sản được bán theo quy định của Luật.
(Luật sư Nguyễn Thiện Hùng)