Nội dung câu hỏi:
(Câu hỏi của ông Vũ Hồng Hải)
Ở địa phương đang làm thủ tục để đưa con trai tôi vào cơ sở giáo dục bắt buộc do cháu đã thực hiện việc trộm cắp tài sản. Anh bạn tôi cho biết một người vi phạm lỗi này từ 2 lần mới bị xử lý, trong khi đó con tôi chỉ bị một lần. Tôi xin được luật sư cho biết cụ thể việc này, con tôi chỉ một lần trộm cắp bị xử phạt thì có bị buộc phải vào cơ sở giáo dục không? Có phải một người bị đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc thì cũng như là bị đi tù?
Tư vấn của luật sư:
Pháp luật quy định biện pháp xử lý hành chính áp dụng đối với cá nhân vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm, bao gồm biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn; đưa vào trường giáo dưỡng; đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc và đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.
Luật xử lý vi phạm hành chính quy định đối tượng bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc là người thực hiện hành vi xâm phạm tài sản của tổ chức trong nước hoặc nước ngoài; tài sản, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm của công dân, của người nước ngoài; vi phạm trật tự, an toàn xã hội 02 lần trở lên trong 06 tháng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc chưa bị áp dụng biện pháp này nhưng không có nơi cư trú ổn định. Biện pháp này không áp dụng đối với các trường hợp: Người không có năng lực trách nhiệm hành chính; người chưa đủ 18 tuổi; nữ trên 55 tuổi, nam trên 60 tuổi; người đang mang thai có chứng nhận của bệnh viện; phụ nữ hoặc người duy nhất đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi.
Tại Nghị quyết số 04/2015/NQ-HĐTP, ngày 24-12-2015 hướng dẫn thi hành một số quy định của pháp luật về xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã hướng dẫn cụ thể: Đối tượng thuộc trường hợp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc quy định tại khoản 1 Điều 94 của Luật xử lý vi phạm hành chính là người đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn (đối với người có nơi cư trú ổn định) hoặc chưa bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn (đối với người không có nơi cư trú ổn định) mà trong thời hạn 06 tháng họ đã ít nhất 02 lần bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi xâm phạm tài sản của tổ chức trong nước hoặc nước ngoài; tài sản, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của công dân, của người nước ngoài hoặc vi phạm trật tự, an toàn xã hội và trong thời hạn 06 tháng đó họ lại thực hiện một trong các hành vi này, nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Trường hợp con của ông đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn về hành vi xâm phạm tài sản công dân, nay tiếp tục vi phạm nên thuộc đối tượng đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc.
Biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc là biện pháp xử lý hành chính áp dụng đối với người có hành vi vi phạm pháp luật được quy định tại Luật xử lý vi phạm hành chính để lao động, học văn hoá, học nghề, sinh hoạt dưới sự quản lý của cơ sở giáo dục bắt buộc. Được hiểu họ là người có hành vi vi phạm pháp luật nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, họ bị áp dụng chế tài hành chính, họ không phải là tội phạm.
(Luật sư Nguyễn Thiện Hùng)